Jaarovergang 2027 in AFAS: dit verandert er na de stemming over het Belastingplan

Elk jaar rond deze tijd begint voor salarisadministrateurs hetzelfde ritueel. De cao-updates komen binnen, AFAS zet de jaarovergang klaar, en ergens in december draai je de laatste verloning van het jaar terwijl je in je hoofd al met januari bezig bent. Vertrouwd terrein, waar het meeste vanzelf goed gaat.

Dit jaar is het een tikje anders.

Op donderdag 12 november stemde de Tweede Kamer over het Belastingplan 2027. Het werd 76 tegen 74. Spannender kan bijna niet, en het zegt ook iets over hoeveel er nog in beweging is. Op 16 november gaf het ministerie van Financiƫn de Eerste Kamer een technische briefing over het pakket, en naar verwachting stemt de Eerste Kamer op 15 december. Pas dan zijn de afspraken echt definitief.

Naast het Belastingplan lopen er bovendien een paar andere regels die in januari ingaan, of juist niet. Daardoor is het lastig om te zien wat nu echt vaststaat en waar je nog even op moet wachten.

In dit blog zetten we het voor je op een rij. Eerst het overzicht, daarna per onderwerp wat er verandert en wat je zelf regelt in AFAS.

In ƩƩn oogopslag

Onderwerp Wat verandert er Status Wat je doet
Minimumloon € 15,29 per uur, BBL-staffel vervalt Staat vast Handmatige salarissen en BBL'ers nalopen
Samenvoegbepaling Uitkering uit vroegere dienstbetrekking op een aparte inkomstenverhouding, zonder arbeidskorting Staat vast Medewerkers met een uitkering in beeld brengen en apart verlonen
Expatregeling Van 30% naar 27%, inkomensgrenzen wijzigen Staat vast Per medewerker het overgangsrecht vastleggen
Pseudo-eindheffing 12% per jaar op fossiele auto's van de zaak Heffing staat vast, versoepelingen wachten op de Eerste Kamer Per auto de ingebruiknamedatum en de eindheffing vastleggen
Loontransparantie Recht op informatie over loon voor elke medewerker Nog in behandeling, waarschijnlijk later dan 1 januari Functiecategorieƫn vaststellen
Personeelskorting Vrijstelling vervalt Wacht op de Eerste Kamer Keuze voorbereiden
Zzp'ers Rechtsvermoeden onder ongeveer € 39 per uur Gaat in op 31 december Opdrachtnemers nalopen

De weg naar 1 januari

Datum Wat er gebeurt
12 november Tweede Kamer neemt het Belastingplan 2027 aan
16 november Technische briefing over het Belastingplan voor de Eerste Kamer
3 december VOXTUR-webinar over de jaarovergang 2027
7 december Tweede Kamer behandelt de Wet Loontransparantie
15 december Eerste Kamer stemt over het Belastingplan 2027
31 december Rechtsvermoeden voor zzp'ers gaat in
1 januari Nieuw minimumloon, samenvoegbepaling, expatregeling en pseudo-eindheffing

Minimumloon: vertrouwd, met ƩƩn verrassing voor BBL'ers

Het minimumloon stijgt per 1 januari van € 14,99 naar € 15,29 per uur, en voor jongeren van 16 tot en met 20 jaar gaat het minimumjeugdloon nog wat extra omhoog. Dat staat allemaal al vast, en AFAS verwerkt de nieuwe bedragen in de cao-updates.

Minder bekend is dat de aparte, lagere loonstaffel voor BBL'ers verdwijnt. Jongeren die werken en leren via de beroepsbegeleidende leerweg krijgen vanaf januari hetzelfde minimumjeugdloon als leeftijdsgenoten met een gewone baan. Mooi voor die jongeren, en voor werkgevers zonder gunstigere cao-afspraak een flinke verandering in de loonkosten.

Een BBL'er van 20 jaar verdient nu minimaal € 9,22 bruto per uur. Vanaf 1 januari is dat € 13,38. Bij 24 uur per week is dat ruim € 430 per maand meer.

Zo pak je het aan in AFAS

  • AFAS werkt de minimumlonen bij in de tabellen. Salarissen op loonschalen en periodieken gaan vanzelf mee, handmatig vastgelegde salarissen niet.
  • Zet BBL'ers op de reguliere loonschalen van het minimum(jeugd)loon en controleer de lage WW-premie.
  • Draai na de cao-update de payroll audit minimumloon. Zo zie je vóór januari waar iemand onder het minimum uitkomt.

Samenvoegbepaling: uitkeringen apart verlonen

Dit is misschien wel de wijziging met de meeste impact op het werk van de salarisadministrateur, en tegelijk een die buiten het vak nauwelijks aandacht krijgt.

Het gaat om medewerkers die naast hun loon een uitkering uit een vroegere dienstbetrekking via de werkgever ontvangen. Denk aan een WGA- of IVA-uitkering die de werkgever doorbetaalt, bijvoorbeeld als eigenrisicodrager, of een aanvulling op zo'n uitkering. Tot en met 2026 tel je loon en uitkering bij elkaar op en reken je over het geheel met de witte tabel, inclusief arbeidskorting. Vanaf 1 januari 2027 kan dat niet meer. De uitkering en de aanvulling verloon je dan op een aparte inkomstenverhouding met de groene tabel, en de arbeidskorting geldt alleen nog over het loon voor het werk dat de medewerker nu doet.

Deze wijziging staat los van het Belastingplan. De regeling is al in juli in de Staatscourant gepubliceerd en gaat hoe dan ook in.

Voor de medewerkers om wie het gaat, betekent dit vaak minder netto per maand. Dat is geen keuze van de werkgever, maar het is wel fijn als ze het van jou horen en niet pas zien op hun eerste loonstrook van januari.

Een medewerker krijgt via de werkgever een WGA-uitkering van € 2.000 per maand en verdient daarnaast € 1.000 loon. Met de huidige regels is dat zo'n € 2.613 netto. Met de nieuwe regels, bij verder gelijke tarieven, wordt dat zo'n € 2.239. Dat is ongeveer € 375 per maand minder.

Zo pak je het aan in AFAS

  • Breng in beeld welke medewerkers een uitkering of aanvulling uit een vroegere dienstbetrekking via de werkgever ontvangen.
  • Zet voor hen een aparte inkomstenverhouding klaar voor de uitkering en de aanvulling, met de groene tabel.
  • Controleer in de eerste verloning van januari of de loonheffing goed over beide inkomstenverhoudingen is verdeeld.
  • Informeer de betrokken medewerkers op tijd over het verschil in hun netto loon.

Expatregeling: van 30% naar 27%, maar niet voor iedereen

Ook deze wijziging staat al vast. Per 1 januari 2027 daalt de maximale onbelaste vergoeding in de expatregeling van 30% naar 27%, en de inkomensgrenzen veranderen mee.

Het lijkt simpel: iedereen naar 27%. Maar door het overgangsrecht kan het per expat verschillen. Wanneer de regeling voor een medewerker is gestart, bepaalt welk percentage en welke inkomensgrens er in 2027 geldt.

Regeling gestart en onafgebroken doorgelopen Percentage in 2027 Hogere inkomensgrens
In 2023 of eerder 30% Geldt niet
In 2024 27% Geldt niet
In 2025 of later 27% Geldt wel

Zo pak je het aan in AFAS

  • Controleer per medewerker het overgangsrecht en leg dit op medewerkerniveau vast:
    • Startte de regeling in 2024 of eerder en liep deze onafgebroken door? Dan geldt de hogere inkomensgrens niet.
    • Startte de regeling in 2023 of eerder en liep deze onafgebroken door? Dan blijft ook het percentage van 30% gelden.
  • Gebruik looncomponent 100.006.538, dan doet AFAS de rest.

Auto van de zaak: de heffing blijft, en ƩƩn datum maakt het verschil

Vanaf 1 januari betaalt de werkgever 12% per jaar over de cataloguswaarde van een benzine-, diesel- of hybrideauto die ook privƩ wordt gebruikt. Woon-werkverkeer telt daarbij als privƩ, en de heffing geldt ook voor de dga.

Vorige week probeerde een deel van de Tweede Kamer de heffing nog te schrappen, maar dat lukte niet. Wel werden de regels iets eenvoudiger. Staat een auto in een kalendermaand maximaal veertien dagen ter beschikking, dan is er geen heffing. Handig bij vervangend vervoer of een auto die even wordt uitgeleend. Ook voor demonstratieauto's komt er onder voorwaarden een uitzondering. Die versoepelingen gaan pas in als de Eerste Kamer instemt.

Een leaseauto met een cataloguswaarde van € 45.000 kost de werkgever 12% Ɨ € 45.000 = € 5.400 per jaar extra. Dat komt bovenop de leaseprijs en staat los van de bijtelling. Bij tien auto's gaat het om € 54.000 per jaar.

Gelukkig is er een overgangsregeling. Een auto die vóór 1 januari al door dezelfde werkgever aan een medewerker ter beschikking is gesteld, blijft tot 1 januari 2031 buiten de heffing. En daar zit een van de grootste valkuilen van deze jaarovergang:

Situatie Overgangsrecht?
Auto rijdt al sinds 2026 bij dezelfde medewerker Ja, tot 1 januari 2031
Auto in oktober besteld, op 5 januari afgeleverd Nee
Leasecontract in 2026 getekend, auto komt in januari Nee
Auto gaat over naar een andere werkgever binnen de groep Nee, het vervalt direct
Nieuwe medewerker neemt de auto mee van de vorige werkgever Nee

Niet de leeftijd van de auto of de datum van het contract telt, maar de dag waarop de medewerker de auto echt in gebruik neemt. Een auto die nog dit jaar geleverd kan worden in plaats van in januari, scheelt de organisatie dus vier jaar lang heffing. Het is de moeite waard om dat even te bespreken met degene die over het wagenpark gaat.

Zo pak je het aan in AFAS

  • Zorg dat alle auto's van de zaak in AFAS staan. Vanaf Profit 9 haalt AFAS de gegevens zelf op bij de RDW.
  • Leg per auto de datum vast waarop de medewerker de auto in gebruik nam.
  • Leg de eindheffing vast via een looncomponent en kies of je per jaar of per periode afdraagt.
  • Kijk ook naar elektrische auto's die in 2027 ouder worden dan 60 maanden. Daar vervalt de korting op de bijtelling.

Loontransparantie: waarschijnlijk later, de voorbereiding blijft hetzelfde

Het kabinet mikt nog steeds op 1 januari 2027. Maar de Tweede Kamer behandelt het wetsvoorstel pas op 7 december en 11 januari, en daarna moet de Eerste Kamer nog stemmen. Een ingangsdatum van 1 juli 2027 of zelfs 1 januari 2028 ligt meer voor de hand.

Dat geeft wat lucht, maar de inhoud verandert niet. Elke medewerker krijgt het recht om te vragen hoe het eigen loon zich verhoudt tot het gemiddelde loon van collega's met gelijkwaardig werk, uitgesplitst naar man en vrouw. Dat geldt voor iedere werkgever, en je hebt twee maanden om te antwoorden.

Organisatiegrootte Recht op informatie Rapportageplicht
Minder dan 100 medewerkers Ja Nee
100 tot 150 medewerkers Ja Eerste rapportage in 2031
150 of meer medewerkers Ja Eerste rapportage uiterlijk 7 juni 2028, over 2027

Zo pak je het aan in AFAS

  • Stel vast welke functies gelijk of gelijkwaardig werk doen. Dat zijn je functiecategorieĆ«n.
  • Richt de categorieĆ«n in AFAS in. Vanaf Profit 9 kan dat direct.
  • Kies een dashboard, zodat je een vraag van een medewerker snel kunt beantwoorden.
  • Meer lees je op onze themapagina over de Wet Loontransparantie.

Speelt het bij jullie? Personeelskorting en zzp'ers

Twee wijzigingen gelden niet voor elke organisatie, maar als ze spelen, is het goed om ze op tijd op te pakken.

Personeelskorting

Op dit moment mag je medewerkers per jaar tot € 500 belastingvrije korting geven op producten uit eigen onderneming, met maximaal 20% korting per keer. Stemt de Eerste Kamer op 15 december in met het Belastingplan, dan verdwijnt die vrijstelling per 1 januari. Korting is dan alleen nog onbelast via de vrije ruimte van de werkkostenregeling. Die gaat in 2027 iets omhoog, naar 2,16% over de eerste € 400.000 fiscale loonsom en 1,18% daarboven.

Een organisatie met veertig medewerkers en een fiscale loonsom van € 2.000.000 heeft in 2027 een vrije ruimte van:
2,16% Ɨ € 400.000 + 1,18% Ɨ € 1.600.000 = € 27.520.
Krijgen alle veertig medewerkers € 500 korting per jaar, dan is dat € 20.000. Bijna driekwart van de vrije ruimte gaat dan op aan korting, nog voordat het kerstpakket en de personeelsborrel zijn meegeteld.

Zzp'ers

Op 31 december gaat de wet in die een rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst invoert voor zelfstandigen met een laag uurtarief. Vanaf januari ligt die grens naar verwachting op € 39 per uur, exclusief btw. Het is geen minimumtarief, maar beroept een zelfstandige onder de grens zich op het rechtsvermoeden, dan moet de opdrachtgever aantonen dat er geen arbeidsovereenkomst is. Loop daarom samen met HR de lijst met opdrachtnemers even door, met uurtarief, duur en frequentie van het werk.

En als de Eerste Kamer nee zegt?

Met twee stemmen verschil in de Tweede Kamer is niets zeker. Daarom op een rij wat er dan wel en niet doorgaat:

Onderwerp Eerste Kamer stemt voor Eerste Kamer stemt tegen
Minimumloon en BBL Gaat door Gaat door
Samenvoegbepaling Gaat door Gaat door
Expatregeling Gaat door Gaat door
Rechtsvermoeden zzp Gaat door Gaat door
Pseudo-eindheffing Gaat door, met versoepelingen Gaat door, zonder versoepelingen
Personeelskorting Vrijstelling vervalt Vrijstelling blijft voorlopig

Ons advies is daarom eenvoudig. Regel nu wat vaststaat, en dat is het grootste deel. Voor de rest zorg je dat er een plan klaarligt dat je na 15 december meteen kunt uitvoeren.

Rustig het nieuwe jaar in

Een jaarovergang met zoveel bewegende delen vraagt wat meer aandacht dan normaal. Maar met een goed overzicht en een proefverloning in december, waarin je januari naast december legt, zie je de verschillen op tijd en weet je zeker dat ze kloppen.

Wil je weten hoe jullie ervoor staan? Doe dan onze gratis scan. In vijf minuten krijg je een eigen actielijst voor de eerste verloning.

En wil je het liever samen doorlopen? Op donderdag 3 december van 11.00 tot 11.45 uur TJ en ik je in een gratis webinar mee langs alle wijzigingen, met de laatste stand van zaken en vertaald naar je inrichting in AFAS. Kun je er niet bij zijn, dan krijg je de opname.

Snel naar...

Meld je aan voor ons webinar op 3 december

Misschien vind je dit ook interessant

Het drama dat data heet
Lees meer
Een VOXTUR-consultant onderweg naar een klant, klaar voor een efficiƫnte projectinrichting voor AFAS.
Lees meer
Andres Bouman
Lees meer

Ben jij klaar voor de wet Loontransparantie?
Doe de gratis scan en ontdek waar je staat